جامعه ی هیز و چشم چرانی اجتماعی

 

 هنگامي كه براي خريد و يا تفريح سري به خيابان ،پارك، مراكز خريد مي زنيم با نگاه هاي غير معمول و ،دريده و به تعبر ديگر وحشي ،هيز و درنده افرادي مواجه مي شويم كه بي شرمانه به چهره و قيافه ي افراد از جلو و يا از هنگام عبور از عقب خيره مي شوند...اگر مي گويم افراد براي اين است كه در بين مردان و زنان رواج يافته و در تعيين درصد به نظر مي رسد كه مردان پيشتاز اين مقوله هستند و زنان نيز با گذشت زمان سعي مي كنند از اين قافله عقب نمانند..به نظر مي رسد كه خانوادهها  از بيرون رفتن معذبندو با خيال راحت نمي توانند به مراكز خريد و مراكز تفريحي قدم بگذارند...اين رفتارهاي نا بهنجار اين گروه از افراد به اتوبوس هاي خط واحد و حتي تاكسي هاي خطي نيز كشيده شده است.....الان شرايط به گونه اي شده است كه افراد از ترس بلوتوثي شدن حتي در خلوت خود و جمع هاي خانوادگي هم مصون نيستند چه برسد به جشن و حتي خيابان ....جامعه دچار دغدغه و استرس شده است و به راحتي با اعتبار ، آبرو و زندگي افراد در قالب تفريح و ....بازي مي شود....به راستي چرا؟؟؟؟؟؟؟؟؟

فرويد در مطالعه ي رفتار جنسي از دو پديده ي تماشاگر جنسي و نيز عورت نمايي به عنوان دو بيماري در كنار بيماري هايي چون مازوخيسم و ساديسم نام مي برد.تماشاگر جنسي در واقع مبتني است بر ميل و گرايش به نگريستن و مشاهده  كردن خلوت يا عرياني كسي يا گروهي از اشخاص در وضعيتي نامتعارف به قصد لذت بردن يا تحريك شدن مانند نگاه كردن از سوراخ در، پشت پنجره ،ديد زدن حياط همسايه از روي پشت بام ، نگاه كردن به پنجره ي همسايه روبرو به كمك دوربين  ورفتاري از اين قبيل .. عورت نمايي عبارت است از ميل به عرضه كردن خود به قصد صيد لحظه اي كه  نگاه ديگري بر تو مي افتد..انتشار عكس ها و فيلم هايي كه با قصد گرفته و توزيع مي شوند ، انتخاب و پوشيدن آگاهانه ي لباس هايي كه در قالب مد وارد بازار مصرف مي شود. براي جلب توجه و تحريك جنس مخالف و... از اين نوع هستند

در كنار اين موضوع بحث چشم چراني اجتماعي مطرح مي شود. كه عبارت است از كشش  و كنجكاوي عمومي براي ديدن و كشف كردن خلوت ديگري و دانستن اينكه در پنهان چه اتفاقي مي افتد.در اين مورد  مي توان به مثال هاي متعددي اشاره كرد همانند رواج انواع فيلم ها و عكس ها ي هنر مندان و ورزشكاران از جشن تولد شادمهر و عروسي مهدوي كيا جشن قهرماني تيم استقلال  تا فيلم  چند دقيقه اي هنر پيشه ي زن  ايراني و بلوتوث انواع  عكس هاي هنرمندان ايراني درجشن ها و مناسبت هاي مختلف خانوادگي و گاها عمومي.....

به راستي چرا؟ چرا ما سعي داريم وارد زندگي خصوصي افراد شويم و دانستن اينكه مثلا محمد رضا گلزار چه غذايي را دوست دارد چه تفريحاتي انجام مي دهد يا اينكه هديه تهراني اوقات فراغت خود را چگونه مي گذراند چه لذتي براي ما دارد؟اين  اصرار به دانستن زندگي خصوصي افراد و بر هم زدن  خلوت خصوصي افراد حاكي از چيست و دليلش چه مي تواند باشد.؟؟

زماني دكارت فرياد مي زد من مي انديشم پس هستم در درون دژ محكم خود ..الان بايد چه بگويد حتما اگر بود مي گفت من را مي انديشند ، من را فكر مي كنند ،‌من را مي بينند پس هستم. ..دركنار همه ي اين مسائل نقش تكنولوژي نيز بسيار پر رنگ است  چرا كه كمك مي كند كه اندروني افراد به سوژ ه اي عمومي تبديل شود در قالب عكس ، سي دي و بلوتوث و ....و به تعبير جامعه شناسان " بدن انسان تبديل مي شود به بدنه ي اجتماع"

در جوامع غربي ميل به شفافيت و از ميان رفتن ممنوع ها باعث مي شود كه مرز ميان  حريم خصوصي و عمومي افراد به هم بريزد و تبديل به سوژه اي عمومي شود و بر عكس در جامعه ي ما ميل به پنهان كردن عامل شكل گيري اين هيزي تعميم يافته است..تعميم يافته از آن جهت كه همه ي ما خواسته يا ناخواسته يا بدنبال ديدن فيلم زندگي خصوصي افراد هستيم يا اخبار آن را دنبال مي كنيم يا آنقدر در مطبوعات و كوچه و خيابان و اداره و اتوبوس وتاكسي  در اين مورد صحبت مي شود كه ما هم در جريان كل ماجرا قرار مي گيريم...و همين كنجكاوي است كه باعث مي شود درامد تكثير و توزيع  فيلم زهرا امير ابراهيمي طبق گفته ي منابع رسمي حدود 4 ميليارد تومان شود البته اين آمار رسمي است و آمار واقعي به نظر مي رسد خيلي بيشتر باشد... به نظر مي رسد بايد تلاش شود تا ممنوع ها را جور ديگري تعريف كنيم و درباره ي آن باب گفتگو و صحبت باز شود تا اين فاصله هاي نجومي ميان خلوت و حضور ، ميان واقعيت و ذهنيت هاي متغير كمتر شود و كنجكاوي براي "آنچه در خلوت مي شود" كمتر شود.ممنوع ها براي هر فرد و جامعه اي مخصوصا ما كه در جامعه اي مذهبي و اخلاقي زندگي مي كنيم ضروري اند اما بايد دوباره تعريف شوند...شما چه فكر مي كنيد؟

 

پ.ن.: اين مطلب بر اساس گفتگوي ويژه..سوسن شريعتي با-اعتماد..كه در هفته نامه ي چشم انداز جنوب در تاريخ 16 بهمن 86  نيز چاپ شده ،تهيه شده است.